Аферата „Бувие“ – најголемата правна битка „тешка“ 1 милијарда долари која се води во светот на трговијата со уметнички дел

Руски олигарх, кој тврди дека бил измамен за неверојатни милијарда долари при купувањето 38 ремек-дела, води судски спор против швајцарски дилер на уметности, кој вели дека тоа било само зделка.

Сега, по шест години судски процеси во различни држави, се случи уште еден пресврт во сагата толку драматична што и било дадено име достојно за филмско сценарио – Афера Бувие.

Димитри Риболовлев, руски олигарх, поранешен мнозински сопственик на производител на ѓубрива Уралкали и сегашен мнозински сопственик и претседател на фудбалскиот клуб АС Монако, со години го гони швајцарскиот дилер на уметности и специјалист за складирање, транспорт, анализа и конзервација Ив Бувие во различни судови. Русинот тврди дека Швајцарецот го измамил за вкупно 1 милијарда долари, продавајќи му скапи уметнички дела по надуени цени, во период од десет години.

Но, во новиот пресврт, Бувие сега за Си-Ен-Ен открива дека подготвува противтужба од милијарда долари против Риболовлев по започнувањето на правната постапка во Сингапур во февруари, тврдејќи дека долгата судска битка со рускиот тајкун му ги уништила деловната активност и угледот. Армија на адвокати и менаџери за односи со јавност се вработени на обете страни во оваа правна битка што вклучува обвинувања за заплашување и политичка интрига.

И, оваа драма вклучува некои од најскапите и најконтроверзни уметнички дела – пред сè најскапата и енигматична слика во светот, Салватор Мунди, за која некои сметаат дека е дело на Леонардо да Винчи, додека други ја оспоруваат нејзината автентичност. Риболовлев ја продал сликата Салватор Мунди (Спасител на светот) во 2017 година за рекордни 450 милиони долари, на аукција во познатата аукциска куќа Кристи во Њујорк.

Купувачот останал анонимен, но се верува дека е контроверзниот саудиски престолонаследник принцот Мохамед бин Салман, најпознат по обвинувањата дека наредил брутално убиство на новинарот на Вашингтон пост Џамал Кашоги во саудискиот конзулат во Истанбул во 2018 година. Американските разузнавачи заклучиле во извештајот во февруари годинава дека токму Мохамед бин Салман одобрил негово киднапирање и атентат, што саудискиот режим го негира.

Но, тогаш приказната станува интригирачка. Самиот Риболовлев претходно го купил спорното ремек-дело од Бувие, кој заработил повеќе од 50% од цената за која самиот ја купил сликата.

Имено, Салватор Мунди, сликата на францускиот крал Луј XII. нарачана на почетокот на 16 век, а подоцна во сопственост на англискиот крал Чарлс Први, повторно се појавила во 1958 година. Тогаш се верувало дека сликата или копијата или делото е од студиото на Леонардо, а не негово лично дело, па затоа била продадена на аукција за скромни 45 фунти. Половина век подоцна, во 2005 година, е купена на аукција од конзорциум на шпекулативни дилери на уметности за помалку од 10 000 долари, во многу лоша состојба. Осум години подоцна, откако сликата била прецизно обновена и прогласена за оригинално дело на познатиот ренесансен мајстор, Бувие ја купил за 80 милиони долари – со помош на таен играч што го ангажирал за да ја намали нејзината цена.

Набргу потоа, швајцарскиот трговец му ја продаде на неговиот тогашен клиент Риболовлев за 127,5 милиони долари – според сметката цитирана во судските записи, преку оф-шор компанија, земајќи провизија од 1%. Иако рускиот олигарх подоцна, во 2017 година, ја продал сликата на аукција за 450 милиони долари, тој сепак тврди дека Бувие го изневерил, што Бувиер, се разбира, го негира.

„Овие работи се судат на судови каде очекуваме да докажеме што се случило и дека измислената приказна на Бувие е лажна. Засега, најзначајно е она што Бувие не го оспорува: како уметнички консултант тој се преправал дека им помага на своите клиенти да ја откупат уметничката колекција по цена од две милијарди долари, додека тајно собирал половина од таа цена за себе“, коментира портпаролот на семејството Риболовлев за Си-Ен-Ен.

Сепак, Бувие негира дека некогаш бил „уметнички советник“, тврдење на кое Русинот ја темели својата тужба.

„Јас сум дилер на уметности“, рекол тој за Си-Ен-Ен. „Договорите подготвени од адвокатите на Риболовлев и сите мои сметки изрично ме опишаа како„ продавач “. Риболовлев никогаш не успеал да убеди ниту еден судија или обвинител во која било надлежност од многу едноставна причина дека неговите наводи не се совпаѓаат со реалноста на нашите договорни односи. „

Оваа правна сага опфаќа многу од проблемите што регулаторите ги поврзуваат со растечкиот глобален пазар на уметности – уметничките дела станаа друг вид стока за трансфери, а да не се спомнува за перење пари со многу мала одговорност.

Дополнителна мистерија е дека Салватор Мунди не е видена од рекордната продажба во 2017 година.

Но, сликата се врати во медиумите по објавувањето на француски документарец во април, тврдејќи дека сликата е во центарот на дипломатска расправија меѓу Париз и Ријад, поради сомнежите во неговата автентичност.