Дали знаете дека овулацијата може да изостане и покрај редовен циклус?

Редовниот менструален циклус често го сметаме за знак дека сè е во ред. Но, изостанокот на овулација, или ановулација, може да се случи дури и кога менструациите се релативно редовни. Понекогаш е тоа привремена појава без поголемо значење, но ако се повторува, може да биде знак за хормонални промени или други состојби кои влијаат на репродуктивното здравје. Затоа, редовната менструација и овулацијата не се синоними. Циклусот може да изгледа сосема нормално, додека во позадина не се случува тоа што го очекуваме.

Што е овулација и зошто е важна?

Овулацијата е процес во кој јајникот ослободува зрела јајце клетка. Откако ќе се ослободи, јајце клетката може да биде оплодена ако дојде до средба со сперматозоид. Овулацијата е резултат на сложена комуникација помеѓу мозокот, хормоните и јајниците. По неа се создава жолто тело кое произведува прогестерон, хормон важен за втората половина од менструалниот циклус. Ако не дојде до оплодување, нивото на хормони се менува и настапува менструално крварење. Кога доаѓа до изостанок на овулација, овој вообичаен хормонален редослед може да биде променет. Сепак, крварење може да се појави, поради што жената може да мисли дека имала сосема нормален циклус.

Дали е можно да имате редовен менструален циклус без овулација?

Да. И токму затоа изостанокот на овулација понекогаш останува незабележан. Менструалното крварење не значи автоматски дека претходно дошло до овулација. Хормоналните промени кои доведуваат до крварење можат да се случат и во циклус во кој јајце клетката не е ослободена. Затоа жената може да има циклус кој доаѓа приближно на време, а сепак да нема овулација. Еден таков циклус не мора да значи дека постои здравствен проблем. Повремен изостанок на овулација може да се случи, на пример, во периоди на интензивен стрес, поголеми промени во телесната тежина или други промени во организмот. Проблемот е пред сè кога ановулаторните циклуси се повторуваат.

Кои се причините за изостанок на овулација?

Изостанокот на овулација може да има различни причини. Некои се привремени, додека други бараат проценка од гинеколог или ендокринолог.

Стрес и недостаток на сон

Интензивен или долготраен стрес може да влијае на хормоналната комуникација помеѓу мозокот и јајниците. Голем психофизички товар, значителен недостаток на сон и нагли промени во животниот ритам може да бидат поврзани со промени во овулацијата. Тоа не значи дека секоја стресна недела автоматски ќе доведе до изостанок на овулација, туку дека хормоналниот систем може да реагира на посериозни или подолготрајни промени.

Нагло губење или зголемување на телесната тежина

Големи промени во телесната тежина можат да влијаат на репродуктивните хормони. Недоволен внес на енергија, рестриктивни диети и интензивна физичка активност можат да го нарушат хормоналниот сигнал кој е потребен за овулација. Од друга страна, и зголемената телесна тежина може да биде поврзана со нарушувања во овулацијата.

Синдром на полицистични јајници

Синдромот на полицистични јајници, или PCOS, е еден од познатите причини за нередовна или изостаната овулација. Сепак, важно е да се нагласи дека редовниот менструален циклус не го исклучува автоматски PCOS. Симптомите можат да бидат различни, па дијагнозата не се поставува само врз основа на тоа колку често доаѓа менструацијата.

Нарушувања на работата на тироидната жлезда

Хормоните на тироидната жлезда се поврзани со репродуктивниот систем, па нарушувањата на нејзината работа можат да влијаат и на менструалниот циклус и овулацијата. Затоа, при одредени симптоми или проблеми со плодноста, може да се проверат хормоните на тироидната жлезда.

Покачен пролактин

Пролактинот е хормон кој има важна улога за време на доењето. Кога неговото ниво е покачено надвор од периодот на бременост и доење, може да влијае на репродуктивниот систем и да биде поврзан со изостанок на овулација.

Перименопауза

Како што жената се приближува кон менопаузата, овулацијата може да стане помалку предвидлива. Менструалните циклуси на почетокот можат да останат релативно редовни, додека хормоналните промени веќе се случуваат. Затоа, изостанокот на овулација може да почне да се јавува и пред менструациите да станат очигледно нередовни.

Кои се симптомите на изостанок на овулација?

Симптомите на изостанок на овулација не се секогаш очигледни. Некои жени нема да забележат никаква разлика во однос на вообичаениот циклус. Промените во цервикалната слуз, базалната телесна температура или симптомите кои обично се поврзуваат со овулација можат да дадат одредени информации, но ниту еден од нив сам по себе не е сигурен доказ дека овулацијата навистина се случила. Некои жени забележуваат карактеристична промена на вагиналниот секрет, блага болка во долниот дел од стомакот или промена на либидото за време на периодот кога очекуваат овулација. Други немаат никакви забележливи симптоми.

Затоа, отсуството на симптоми на овулација не значи нужно дека дошло до нејзин изостанок, исто како што нивното присуство не потврдува со сигурност дека овулацијата се случила.

Како се утврдува изостанок на овулација?

Ако постои сомнеж за изостанок на овулација, гинекологот може да препорача неколку начини за следење на циклусот. Еден од нив е ултразвучно следење на фоликулите, познато како фоликулометрија. На овој начин лекарот може да го следи развојот на фоликулите и промените кои се случуваат за време на циклусот. Овулацијата може да се проценува и со анализа на хормони, вклучувајќи го прогестеронот во соодветната фаза од циклусот.

Дома често се користат тестови за овулација кои детектираат пораст на лутеинизирачкиот хормон, односно LH. Сепак, позитивен тест покажува хормонален сигнал кој обично се јавува пред овулација и не претставува апсолутна потврда дека јајце клетката навистина е ослободена.

Дали изостанокот на овулација влијае на плодноста?

Повремен изостанок на овулација не значи автоматски дека жената има проблем со плодноста. Меѓутоа, ако овулацијата често не се случува, може да биде потешко да се оствари бременост. Причината е едноставна: без ослободување на јајце клетка нема јајце клетка која може да биде оплодена. Затоа, повторуваните ановулаторни циклуси можат да бидат еден од уз

Извор: Lepota i Zdravlje