Светскиот ден на срцето, кој се одбележува на 29 септември, оваа година го става фокусот на фактот дека срцевите заболувања понекогаш можат да останат незабележани. Светската федерација за срце (World Heart Federation) наведува дека кардиоваскуларните болести се водечка причина за смрт во светот, додека современите насоки и здравствени организации особено предупредуваат дека симптомите на срцев удар кај жените можат да бидат разновидни и не мора секогаш да изгледаат онака како што ги замислуваме.
Светскиот ден на срцето: Симптоми кои не смееме да ги игнорираме
Болка или притисок во градите е најчестиот симптом на срцев удар и кај жените, но не е единствениот. Кај жените може да се појават и отежнато дишење, необичен замор, мачнина, болка во грбот, рамената или вилицата, вртоглавица и други симптоми кои лесно може да се заменат за нешто помалку сериозно. Затоа е корисно да се знаат кои се тие сигнали кои не треба автоматски да се припишат на стресот.

Изненаден или необичен замор
Не секој замор е причина за загриженост. Неколку непроспиени ноќи, интензивна недела на работа или период со многу обврски се сосема доволни да се чувствуваме исцрпено. Проблемот настанува кога се појавува необичен замор кој не можете да го објасните, особено ако е интензивен или се јавува заедно со други симптоми. Американското здружение за срце (American Heart Association) наведува необичен замор и слабост меѓу симптомите кои може да се појават кај жените кои доживуваат срцев удар. Ако чувството на исцрпеност не е слично на она што обично го чувствувате по напорен ден, не го припишувајте автоматски на стресот.
Отежнато дишење
Чувството дека не можете да вдишете доволно воздух може да се појави за време на анксиозност или паничен напад, но отежнато дишење може да биде и знак за проблеми со срцето. Може да се јави со болка во градите, но и без неа. Кај жените, токму недостатокот на воздух се наведува меѓу симптомите кои може да го придружуваат срцевиот удар. Особено не треба да се игнорира новонастаната или изразена отежната респирација, особено ако се јавува заедно со притисок во градите, ладен пот, мачнина, вртоглавица или слабост.
Мачнина, непријатност во стомакот или горушица
Стресот навистина може да влијае на дигестивниот систем, па не е невообичаено нервозен период да биде проследен со мачнина или непријатност во стомакот. Меѓутоа, слични тегоби може да се појават и за време на срцев удар. Кај жените може да се јават мачнина и повраќање, непријатност во горниот дел на стомакот или чувство слично на проблеми со варењето. Тоа не значи дека секоја горушица бара одлазок во итната служба. Но, ако се појави необична стомачна тегоба заедно со притисок во градите, отежнато дишење, потење, вртоглавица или болка која се шири кон грбот, раката или вилицата, не треба да се претпостави дека е само варење.
Болка или притисок во грбот, рамото или вилицата
Кога помислуваме на срцев удар, најчесто замислуваме болка во градите која се шири низ левата рака. Меѓутоа, симптомите може да изгледаат поинаку. Болка или непријатно чувство може да се јави во една или двете раце, рамената, грбот, вратот или вилицата. Кај жените особено се опишуваат болка или притисок во горниот дел на грбот, како и болка во вилицата или рамото. Ако таква болка се појави изненадно и нема јасно објаснување, особено со други симптоми, не е добро автоматски да се заклучи дека сте само незгодно спиеле или сте се укочиле.
Вртоглавица или чувство дека ќе се онесвестите
Вртоглавицата може да има безброј причини, од дехидрација и пад на притисокот до проблеми со рамнотежата или низок ниво на шеќер во крвта. Сепак, таа исто така може да се појави со срцев удар. Американското здружение за срце меѓу можните симптоми наведува чувство на омалаксаност или вртоглавица, а Светската здравствена организација наведува вртоглавица и чувство на несвестица меѓу симптомите на срцев удар. Особено е важно да се реагира ако вртоглавицата се појави заедно со отежнато дишење, ладен пот, болка или притисок во градите или изразена слабост.
Ладен пот без јасна причина
Потењето после тренинг, за време на жештина или во стресна ситуација не е невообичаено. Она што заслужува повеќе внимание е изненадното потење кое нема очигледна причина, особено кога го придружуваат други симптоми. Ладен пот може да биде еден од знаците на срцев удар, заедно со мачнина, вртоглавица, отежнато дишење и непријатно чувство во градите или горниот дел на телото. Само потењето, секако, не е доволно за да се заклучи дека постои срцев проблем. Контекстот и комбинацијата на симптоми се важни.
Чувство на изненадна интензивна анксиозност
Ова е еден од симптомите кој е особено лесно да се припише на стресот. Изненадна анксиозност или силно чувство на непријатност може да го придружуваат срцевиот настан, особено кога се појавуваат заедно со други физички симптоми. Американското здружение за срце наведува анксиозност меѓу помалку препознатливите симптоми кои жените може да ги имаат за време на срцев удар. Тоа не значи дека секој напад на анксиозност е знак за срцева болест. Многу почесто постои друга причина. Но, ако чувството е целосно необично за вас и е проследено со отежнато дишење, мачнина, потење, вртоглавица или болка во градите, грбот, вилицата или раката, не треба да се гледа изолирано.
А што е со болката во градите?
Иако се помалку типични симптоми важни, не треба да се оди во друга крајност и да се заборави на болката или притисокот во градите. Тоа е сè уште најчестиот симптом на срцев удар кај жените и мажите. Непријатното чувство може да изгледа како притисок, стегање, полнота или болка во центарот на градниот кош. Може да трае неколку минути, да исчезне па повторно да се појави, а може да се шири кон рацете, грбот, вратот или вилицата. Важно е и тоа дека симптомите не мора да бидат драматични. Светската здравствена организација нагласува дека некои срцеви удари почнуваат постепено и со поблаги тегоби, поради што е раното препознавање особено важно.
Кога е потребно веднаш да се реагира?
Ако се појават симптоми кои може да укажуваат на срцев удар, не треба да се чека да поминат сами од себе ниту да се обидуваме да ја процениме ситуацијата дома. Притисок или болка во градите, отежнато дишење, ладен пот, мачнина, изненадна слабост, вртоглавица или болка која се шири кон раката, грбот, вратот или вилицата може да бараат итна медицинска помош. Срцевиот удар е итна состојба, а Светската здравствена организација нагласува дека брзото препознавање на симптомите и што порано доаѓање до итна медицинска помош значително влијаат на исходот. Ако не сте сигурни што се случува, подобро е да побарате итна проценка отколку да чекате симптомите да се влошат.

Извор: Lepota i Zdravlje