Рак на дојка: Што следува од првиот преглед до животот по лекувањето

Новинарката Јелена Поповиќ, која и самата се соочила со дијагноза рак на дојка, разговараше со две онкологинки. Разговорот произлезе од нејзиното лично искуство и од потребата за оваа болест да се зборува отворено, со точни информации и без предрасуди.

Со ракот на дојка, чекор по чекор

Пред две години, во октомври, месецот посветен на подигнување на свеста за ракот на дојка, отидов на преглед по кој ми беше поставена дијагнозата. Следуваа лекување и излекување. Патот беше долг и полн со предизвици, а јас одев до првата следна кривина, па до наредната — чекор по чекор, сè до завршувањето на активното лекување.

Често размислував колку жени, поттикнати од повиците за редовни прегледи токму во овој месец, одат на контрола со страв и неизвесност. Од лично искуство знам колку значи да имаме информации што ќе нè поттикнат, ќе нè охрабрат кога ни е потребно и ќе ни дадат сила за секоја наредна фаза. Затоа сакав со ова интервју да го доближиме патот од првиот преглед до животот по лекувањето. Што нè очекува на прегледот, што значи сомнителен наод, кои пораки се најважни додека трае лекувањето и што се случува откако ќе заврши активната терапија?

Со онкологинките д-р Симонида Бобиќ и д-р Теодора Новаковиќ разговарав за превенцијата, лекувањето и животот за време на терапијата и по неа, но и за она што често останува помалку видливо. Стравот, мноштвото нови информации, телесните промени и секојдневните грижи можат да бидат дел од овој пат, но и надежта и силата. Важно е секоја жена да знае дека не мора да минува низ сето тоа сама. Во разговорот особено се издвојува една порака: не мора однапред да го знаеме секој чекор. Важно е да го направиме следниот. Чекор по чекор.

Одлево надесно: д-р Теодора Новаковиќ, д-р Симонида Бобиќ и Јелена Поповиќ

Медицинска област што ги поврзува науката и грижата за човекот

За д-р Симонида Бобиќ, онкологијата не била љубов на прв поглед. По сплет на околности почнала да работи во оваа област и набргу сфатила дека го пронашла своето место. „Она што особено ме привлече е односот со пациентот. Во онкологијата не го следите пациентот само во текот на еден преглед или една терапија — го водите низ целиот процес на лекување, постојано сте тука за него, му давате поддршка и заедно минувате низ различните фази на болеста и лекувањето“, вели д-р Бобиќ. Денес дополнително ја привлекува тоа што онкологијата е една од медицинските области што најбрзо се развиваат. Новите сознанија и терапии постојано ги менуваат можностите за помош на пациентите.

Д-р Теодора Новаковиќ првпат посериозно се запознала со онкологијата уште на студиите, кога дел од вежбите по интерна медицина ги посетувала токму на онкологија. Ја привлекол спојот на науката и човечката блискост. „Ме фасцинира тоа што оваа област ги поврзува човечноста и науката — можноста да бидете покрај некого во еден од најтешките периоди од животот, а истовремено да сведочите за неверојатниот напредок на медицината, во која нешто што пред само пет години било незамисливо денес станува стандард во лекувањето.“

Превенцијата не треба да предизвикува страв

Кога станува збор за превенцијата на ракот на дојка, според д-р Бобиќ, најважно е грижата за здравјето да стане навика, а не одговор на стравот. „Да се грижиме за здравјето на дојките значи да го познаваме сопственото тело, да обрнуваме внимание на промените, редовно да одиме на превентивни прегледи и да не ја одложуваме посетата на лекар кога ќе забележиме нешто невообичаено.“ Таа додава дека превенцијата почнува многу пред да се појават симптоми — со информирање, разговор со лекар и контроли приспособени на возраста, личната и семејната медицинска историја и другите фактори на ризик.

Д-р Симонида Бобиќ

Не постои еден универзален преглед што е соодветен за секоја жена. Самопрегледот може да ѝ помогне на жената подобро да го запознае своето тело, но не ги заменува клиничкиот преглед и мамографијата кога таа е препорачана. Ултразвукот има особено важна улога кај помладите жени и кај дојките со повеќе жлездено ткиво, додека мамографијата е клучна метода за скрининг и рано откривање на болеста во соодветната возраст. Магнетната резонанца на дојките и компјутерската томографија се применуваат во одредени ситуации, кога за нив постои медицинска причина.

„Целта не е да се направат што повеќе прегледи, туку да се направи вистинскиот преглед, во вистинско време и од вистинска причина.“

Д-р Симонида Бобиќ

Ниту возраста сама по себе не е доволна за да се одреди планот за прегледи. Семејната медицинска историја, претходните наоди, густината на дојките и проценетиот ризик можат да ги променат препораките. Затоа е важно жената да знае какви заболувања имало во нејзиното семејство и за тоа да разговара со лекар. А можеби најважната порака е и наједноставната: да не чекаме нешто да нè заболи за да почнеме да се грижиме за себе.

Прегледот не значи и дијагноза

Една од причините поради кои жените го одложуваат прегледот е стравот од она што би можел да го покаже.

Извор: Lepota i Zdravlje