Гениталниот херпес е чест, но ретко се зборува за него: Што треба да знаете

За вагиналниот херпес ретко се зборува, иако станува збор за една од најчестите сексуално преносливи вирусни инфекции. Темата често предизвикува непријатност, страв од осуда и многу прашања, особено при првото појавување на симптомите. Дали секоја раничка во интимната регија е знак за херпес? Може ли вирусот да се пренесе кога нема видливи промени? И дали инфекцијата значи дека симптомите ќе се повторуваат цел живот?

Најнапред, важно е медицинските факти да се одвојат од предрасудите. Вагиналниот херпес е честа инфекција што може да се држи под контрола, а нејзиното присуство не кажува ништо за хигиената, карактерот или вредноста на една личност. Иако вирусот останува во организмот по заразувањето, постојат терапии што ги олеснуваат симптомите, го скратуваат траењето на епизодите и ја намалуваат можноста за пренесување. Ова се најважните информации, од првите знаци до начините на лекување.

Што е вагинален херпес и како настанува?

Вагиналниот херпес, попознат како генитален херпес, е вирусна инфекција предизвикана од вирусот херпес симплекс (HSV). Постојат два типа: HSV-1 и HSV-2. Првиот најчесто се поврзува со херпес на усните, но може да предизвика и генитална инфекција, најчесто преку орален секс. HSV-2 е почест причинител на гениталниот херпес.

Иако во секојдневниот говор се користи називот вагинален херпес, промените не мора да се појават во внатрешноста на вагината. Тие може да ја зафатат вулвата, пределот околу вагиналниот отвор, меѓичката, задникот или подрачјето околу анусот. По првата инфекција, вирусот останува неактивен во нервните клетки, но повремено може повторно да се активира и да предизвика симптоми.

Симптомите понекогаш остануваат незабележани

Вагиналниот херпес не се манифестира секогаш со јасно препознатливи знаци. Кај некои жени инфекцијата поминува без очигледни симптоми, додека кај други се појавуваат ситни, групирани меурчиња исполнети со течност. Кога ќе пукнат, може да остават болни ранички што предизвикуваат печење, чешање и непријатност, особено при мокрење.

Првата епизода може да биде поизразена, со покачена температура, главоболка, болки во мускулите и зголемени лимфни јазли во препоните. Пред да се појават меурчињата, понекогаш се чувствуваат трнење, жарење или затегнатост на кожата. Сепак, симптомите се разликуваат од човек до човек, а некои промени може да наликуваат на други инфекции или кожни иритации. Затоа не треба да се извлекуваат заклучоци само врз основа на фотографии или описи на интернет.

Како се пренесува инфекцијата?

Една од најчестите заблуди е дека вагиналниот херпес се пренесува само кога има видливи меурчиња или ранички. Вирусот, всушност, може да се пренесе преку директен контакт на кожата и слузокожата при вагинален, анален или орален сексуален однос, дури и кога заразеното лице нема симптоми. Причината е таканареченото асимптоматско излачување на вирусот, поради кое пренесувањето е можно и без очигледни знаци на инфекција.

Вагинален херпес може да се добие и по орален секс со лице што има орална инфекција со HSV-1. Од друга страна, тој не се пренесува преку заедничко користење тоалет, базен, крпи или прибор за јадење. Кондомите го намалуваат ризикот, но не обезбедуваат целосна заштита, бидејќи вирусот може да биде присутен и на делови од кожата што не се покриени со кондомот.

Како се утврдува дијагнозата и кои се можностите за лекување?

Доколку забележите невообичаени промени во интимната регија, закажете гинеколошки преглед наместо самите да се обидувате да утврдите за што станува збор. Кога има свежи меурчиња или ранички, лекарот може да земе брис и да препорача ПЦР-тест за утврдување на присуството на вирусот. Достапни се и крвни тестови за антитела на HSV, но тие не можат секогаш да покажат кога настанала инфекцијата, ниту каде во организмот се наоѓа вирусот.

Не постои лек што целосно го отстранува вирусот херпес симплекс од организмот, но инфекцијата може да се контролира. За лекување се користат антивирусни лекови, како ацикловир и валацикловир, кои можат да го скратат траењето на симптомите и да ја ублажат непријатноста. Кај лицата со чести повторувања, лекарот може да препорача секојдневна супресивна терапија, со која се намалуваат и зачестеноста на епизодите и ризикот од пренесување на партнерот.

Што да направите ако симптомите се вратат?

Повторното појавување на симптомите не е невообичаено, бидејќи вирусот останува во организмот. Тоа, сепак, не значи дека секоја следна епизода ќе биде непријатна колку првата. Кај многу луѓе, подоцнежните појавувања се поблаги и пократки, а кај некои со текот на времето стануваат и поретки.

Додека трае активната епизода, важно е да се избегнуваат сексуални односи, вклучително и орален секс, сè додека промените целосно не зараснат. Интимната регија треба да се негува нежно, без агресивни сапуни и парфимирани производи што дополнително ја иритираат кожата. Поширока памучна долна облека, ладни облоги и избегнување облека што создава триење можат да помогнат во ублажувањето на непријатноста.

Генитален херпес во бременоста

Дијагнозата генитален херпес не значи дека жената не може да забремени или да роди здраво бебе. Сепак, инфекцијата бара дополнително внимание во бременоста, бидејќи постои можност вирусот да се пренесе на новороденчето при породувањето.

Особено внимание е потребно ако жената првпат добие генитален херпес во последните недели од бременоста, кога ризикот за бебето е поголем. Кај жените што ја имале инфекцијата и претходно, ризикот обично е значително помал. Затоа гинекологот треба да биде запознаен со претходните епизоди, а трудницата да го извести за секоја нова појава на меурчиња, ранички или печење. Во зависност од околностите, лекарот може да препорача антивирусна терапија кон крајот на бременоста или царски рез ако во моментот на породувањето има активни промени.

Извор: Lepota i Zdravlje