Зошто во есен ни се бара „утешна храна“? Науката зад потребата за топла и „утешна“ храна

„Утешната храна“ е еден од тие изрази што совршено се вклопуваат во атмосферата на есента, кога температурите почнуваат да паѓаат. Салатите и лесните оброци одеднаш се заменуваат со топла супа, ролнички со цимет, палачинки или колачите што ги јадевме како деца. Дел од оваа промена, секако, може да се припише на сезонските навики, но некои истражувања покажуваат дека на нашиот однос кон храната влијаат и температурата, количината на дневна светлина, расположението и начинот на кој одредена храна е поврзана со пријатни искуства.

Со други зборови, постои причина зошто со првите студени денови ни се јаде нешто топло и познато. Но, што всушност се случува во нашиот организам и мозок кога посакуваме токму колач што не потсетува на детството?

„Утешната храна“ не е само прашање на апетит

Пред да дојдеме до есента, да објасниме што подразбираме под поимот „утешна храна“. Науката не дава една универзална дефиниција, но под овој поим најчесто се мисли на храна што е поврзана со пријатни емоции, чувство на сигурност, носталгија, познати вкусови и социјални искуства.

Токму затоа „утешната храна“ за една личност може да биде чинија домашна супа, додека за друга најмногу утеха ќе донесе пица, пире од компири или парче чоколадна торта. Не е пресудно само што јадеме, туку и што одредена храна значи за нас.

Ова е важно и кога зборуваме за есента. Студеното време само по себе не одредува што ќе посакаме да јадеме, но може да активира цела низа познати есенски асоцијации: вечери дома, топла кујна, цимет, чоколада или оброк што се готви долго време.

Зошто во есен ни се јаде повеќе?

Постојат истражувања што покажуваат дека желбата за храна и нејзиниот внес навистина може да варира во текот на годината. Една студија, која следела 315 возрасни лица, забележала зголемен вкупен внес на калории, особено јаглехидрати, во текот на есента, како и поголеми оброци и изразено чувство на глад по јадење. Сепак, повеќето автори нагласуваат дека сезонските промени се релативно мали и не можат автоматски да се применат на сите луѓе.

Новиот преглед на истражувањата дополнително покажува дека на сезонските промени во внесот на храна не влијае само температурата. Треба да се земат предвид и пократкото дневно светло, физичката активност, емоциите, социјалните настани и промените во секојдневните навики. Затоа одговорот на прашањето „зошто во есен ни се јаде повеќе?“ е всушност комбинација од повеќе фактори.

„Утешната храна“ е многу повеќе од топол оброк

Постои уште еден интересен аспект на оваа приказна: сензорниот доживљај на храната. Мирисот, вкусот и текстурата заедно учествуваат во тоа колку ни е одредена намирница привлечна и што е најважно, какво чувство предизвикува.

Кај „утешната храна“ се вклучува и системот на награда во мозокот. Истражувањата покажуваат дека масната и многу вкусна храна може да има силна наградна вредност, при што на нашиот доживљај влијаат сетилните сигнали, чувството на глад и ситост, но и претходните искуства и емоции.

Токму затоа не е случајно што меѓу класичните „утешни храни“ често се наоѓаат токму јадења што се кремасти, топли, богати со вкус или јаглехидрати. Сепак, тоа не значи дека секоја топла храна автоматски е „утешна храна“, значењето ѝ го даваме преку искуството.

Пократките денови и расположението исто така играат голема улога

Есента носи и нешто што често го забораваме кога зборуваме за храната: помалку дневна светлина. Промените во должината на денот значат и промена во биолошкиот ритам, а истражувањата укажуваат дека сезонските промени во светлината можат да влијаат на механизмите што го регулираат апетитот и метаболизмот.

За многу луѓе пократките денови се поврзани со промени во расположението, нивото на активност и секојдневната рутина, што потоа може да се одрази и на изборот на храна.

А каде се во целата приказна стресот и потребата за утеха?

Есента не мора нужно да нè прави сите драстично поемотивни, но крајот на летото за многумина значи враќање во побрз ритам, пократки денови и повеќе обврски. Стресот исто така…

Извор: Lepota i Zdravlje