Што се сенолитици и дали навистина можат да го забават стареењето?

Сенолитиците се една од најинтересните теми во светот на истражувањата за долговечност, бидејќи го менуваат начинот на кој размислуваме за стареењето. Наместо да се фокусираме само на она што можеме да го видиме во огледалото, како брчки, губење на еластичност или промени на косата, научниците се обидуваат да разберат што се случува на многу подлабоко ниво, на клеточно ниво. Идејата е прилично едноставна и затоа толку интригантна: во нашиот организам со текот на времето се акумулираат клетки кои повеќе не функционираат како порано. Тие не ја вршат својата работа како млади клетки, но не исчезнуваат од организмот. Истражувачите затоа проучуваат дали нивното целно отстранување може да помогне во зачувување на здравјето и функцијата на ткивата. Тука на сцена стапуваат сенолитиците. Тие се уште се предмет на истражување и засега не се некој вид пилула која може да го запре или преобрати стареењето.

Што се сенолитици?

Наједноставно кажано, сенолитиците се супстанции кои научниците ги проучуваат поради можноста да му помогнат на организмот да отстрани одредени стареење клетки. Овие клетки понекогаш се нарекуваат и клетки кои стареат. Тие не се нужно бескорисни ниту се сами по себе непријатели на организмот. Напротив, сенесценцијата може да биде важен заштитен механизам во одредени ситуации. Проблемот може да настане кога ваквите клетки со годините се акумулираат и почнуваат да влијаат на својата околина.

Замислете ги како гости кои првично имале причина да останат, но заборавиле да си заминат. Една или неколку такви клетки не се исто што и нивно големо акумулирање со текот на времето. Сенолитиците се затоа интересни токму поради идејата дека еден ден би можеле да му помогнат на организмот да се ослободи од дел од тие клетки.

Зошто сенолитиците станаа тема во (анти) ејџ светот?

Долго време на стареењето се гледаше како на речиси линеарен процес: годините поминуваат, организмот постепено губи одредени функции, а ние се обидуваме да ги ублажиме последиците. Современите истражувања се обидуваат да бидат нешто попрецизни. Наместо да се прашуваме како да изгледаме помладо, се почесто се поставува прашањето што можеме да направиме за да останеме здрави и функционални подолго?

Тоа е и причината зошто долговечноста повеќе не е само тема резервирана за научни списанија. Таа стана дел од пошироката велнес култура, од паметни часовници и следење на сонот до интересирање за исхрана, тренинг, опоравување и различни пристапи кон здраво стареење. Потенцијалот на сенолитиците не се гледа толку низ идејата дека еден ден ќе изгледаме 20 години помлади, туку низ можноста да се влијае на некои процеси кои се поврзани со болести и губење на функцијата при стареење.

Како би можеле сенолитиците да го забават стареењето?

Тука доаѓаме до делот кој е најинтересен, но и оној во кој треба да се биде внимателен со големи ветувања. Истражувањата на животни покажале дека отстранувањето на одредени стареење клетки може да има позитивни ефекти на одредени функции и здравјето на ткивата. Поради тоа се испитува дали сличен пристап би можел да биде корисен и кај луѓето.

Но може да има потенцијал и доказано го забавува стареењето не се исти работи. Кај луѓето се уште се истражува кои клетки треба да се целат, кои супстанции можат тоа да го направат, во која доза и кај кои здравствени состојби таквиот пристап би имал смисла. Затоа сенолитиците засега треба да се гледаат како возбудлив правец на истражување, а не како готова анти-ејџ терапија.

Дали сенолитиците се исто што и анти-ејџ суплементи?

Не. Ова е можеби најважната работа што треба да се знае ако ве до сенолитиците доведе интересот за долговечност суплементи. На интернет можат да се најдат производи со различни состојки кои се поврзуваат со сенолитиците, вклучувајќи одредени растителни полифеноли. Најчесто се споменуваат кверцетин и фисетин, додека во истражувањата внимание привлече и комбинацијата на дазатиниб и кверцетин.

Но фактот дека некоја супстанција е предмет на научно истражување не значи дека земањето суплемент со таа супстанција ќе има ист ефект кај човекот. Уште помалку значи дека е потребно самостојно да се експериментира со лекови или високи дози суплементи. Со други зборови, сенолитиците се многу поинтересна научна тема од уште еден анти-ејџ суплемент што можеме да го додадеме во утринската рутина.

Сенолитици во храната

Кога се зборува за сенолитици, лесно е да се стекне впечаток дека постои посебна група на намирници кои можат да исчистат стареење клетки од организмот. Реалноста е сепак нешто посуптилна. Во храната не постојат сенолитици во смисла на готови лекови или терапии кои целно отстрануваат стареење клетки. Постојат, меѓутоа, природни растителни соединенија кои научниците ги проучуваат поради потенцијалното сенолитичко или сеноморфно дејство.

Меѓу нив најчесто се споменуваат флавоноидите фисетин и кверцетин, додека внимание привлече и куркуминот, активно соединение од куркума. Фисетин се наоѓа, меѓу другото, во јагоди, јаболка и каки, додека кверцетин можеме да го најдеме во кромид, јаболка и бобичесто овошје. Куркуминот од куркума главно се истражува поради можноста за сеноморфно дејство, односно влијание на воспалителни и други сигнални процеси поврзани со клеточната сенесценција.

Важно е, меѓутоа, дека присуството на овие соединенија во намирниците не значи дека нивното консумирање ќе има ист ефект како експерименталните сенолитички терапии. Засега резултатите се интересни, но се уште нема доволно докази за да се одредена храна или суплементи можат да се претставуваат како начин за забавување на стареењето.

Што значат сенолитиците за иднината на долговечност пристапот?

Можеби најинтересно е тоа што сенолитиците покажуваат колку се променил разговорот за стареењето. Анти-ејџ повеќе не е само приказна за креми, третмани и обид да кожата изгледа помладо. Се поголем фокус е на тоа како да ја зачуваме енергијата, подвижноста, когнитивните функции и здравјето што подолго.

Во тој смисол, сенолитиците претставуваат еден дел од многу пошироката слика. Покрај нив се истражуваат бројни други процеси поврзани со стареењето, вклучувајќи го метаболизмот, воспалителните процеси и други сигнални процеси.

Извор: Lepota i Zdravlje