„Маслиновото дрво“: филмска приказна за музиката, корените и потрагата по дом

Со сончевите пејзажи и музиката на Малта, драмата „Маслиновото дрво“ („Żejtune“) на режисерот Алекс Камилери раскажува за млада жена која неочекувано ја открива традицијата на својата земја. Филмот почнува да се прикажува во српските кина од четврток, 22 октомври.

Главната хероина, своеглавата Мар, одамна сонува да ја напушти Малта. По смртта на мајка ѝ дознава дека наследила неколку одделни парцели во внатрешноста на островот. Нивната продажба би можела конечно да ѝ обезбеди доволно пари за нов живот во странство. Додека ги обиколува руралните краишта во потрага по наследениот имот, го запознава повозрасниот пејач на народна музика Нену. Неговата живописна музика ѝ го отвора светот на богатите островски традиции, токму на местото од кое толку силно сакала да побегне. Барајќи го она што ѝ останало од мајка ѝ, Мар почнува да ги преиспитува и сопствените животни избори.

„Маслиновото дрво“ (2026)

По фестивалскиот успех на својот дебитантски филм „Луцу“, американско-малтешкиот режисер Алекс Камилери повторно ѝ се навраќа на Малта и на нејзиното културно наследство.

Камилери е роден и израснат на американскиот Среден Запад, во семејство на иселеници од Малта, а прашањата за идентитетот и припадноста го следат целиот живот. Сценариото за „Маслиновото дрво“ почнал да го пишува за време на привремен престој на Малта, каде што допатувал од Њујорк. Набргу, привремениот престој станал траен. Режисерот сепак нагласува дека филмот не е автобиографски, иако признава дека приказната за него има длабоко лично значење.

„За време на пандемијата го напуштив Њујорк и заминав на Малта за да го промовирам филмот ‘Луцу’. Со себе имав само рачен багаж и повратен билет. Планирав, додека работам на ‘Маслиновото дрво’, да патувам меѓу двете земји, а кога ќе го развијам филмот, да му се вратам на својот вистински живот. Тогаш сфатив дека тој вистински живот веќе не постои. Всушност, никаде немав свое место и првпат во животот силно почувствував потреба да најдам дом или барем да имам чувство дека некаде припаѓам“, вели Камилери.

Сцена од филмот „Маслиновото дрво“ (2026)

Сцена од филмот „Маслиновото дрво“ (2026)

За време на престојот на Малта, Камилери ја открил и традиционалната народна музика, позната како ана. Поминувал долги ноќи со пејачи и гитаристи, запознавајќи го нивниот свет. Преку оваа богата, но недоволно позната традиција, почнал да ги истражува и сопствените дилеми за припадноста. Со учеството на вистински малтешки изведувачи на народна музика и со впечатливите островски пејзажи, „Маслиновото дрво“ прераснало во емотивна ода на моќта на музиката и на неочекуваните места каде што го наоѓаме чувството на припадност. Според режисерот, филмот обработува универзални теми во кои може да се препознае секој што некогаш размислувал да го напушти родниот град, па дури и семејниот дом.

Филмот ја имал премиерата во натпреварувачката селекција на Филмскиот фестивал во Гетеборг. Потоа ја освоил наградата за најдобро сценарио на фестивалот Трајбека, наградата од публиката во главната натпреварувачка програма на Фестивалот на медитеранскиот филм во Сплит и наградата за најдобра музика на фестивалот „Синема Хове“ во Валенсија. Бил прикажан и на повеќе други меѓународни фестивали, меѓу кои во Швајцарија, Кина и Грција.

Сцена од филмот „Маслиновото дрво“ (2026)

Сцена од филмот „Маслиновото дрво“ (2026)

„Маслиновото дрво“ е актуелниот малтешки кандидат за „Оскар“.

Критиката го опишува како „филм за патување со прав на чевлите, музика во душата и длабоко разбирање на значењето на припадноста“ („Филмуфорија“), но и како „благо меланхолична драма за пронаоѓањето на себеси и помирувањето со себе“ („Вечерњи лист“). Неговата порака, според „Синеуропа“, е дека „зачувувањето на традицијата не значи отфрлање на промените, туку почитување на историјата што ја носиме во себе“.

„Маслиновото дрво“ од 22 октомври е на репертоарот на Двораната на Културниот центар на Белград, „Таквуд синеплекс“, „Синеплекс Ушќе“ и киното „ЛМ“ во Шабац. Од 23 октомври ќе се прикажува и во арт-киното „Коларац“ и во установата за култура „Пароброд“, а во суботичкото кино „Еуросинема“ ќе биде на програмата од 26 до 28 октомври.

Извор: Lepota i Zdravlje