Дали одите брзо и кога не доцните никаде? Се туширате како да имате само уште неколку минути, ги миете забите со брзина на светлината, додека во глава правите листа на обврски? Понекогаш брзањето е само навика. Но кога чувството на итност станува дел од секојдневието, вреди да застанете и да се запрашате зошто постојано имате потреба да забрзувате. Реакцијата „бори се или бегај“, односно реакција на борба или бегство, е природен одговор на организмот на стрес или доживеана закана. Во современиот живот, меѓутоа, чувството на итност не мора секогаш да биде поврзано со вистинска опасност. Ако не доцните никаде и ништо итно не се случува, можеби не треба секоја активност да ја извршувате како да имате само неколку минути.
Што е реакцијата „бори се или бегај“?
Реакцијата „бори се или бегај“ е начин на кој телото реагира кога проценува дека постои опасност или стрес. Тогаш организмот се подготвува за брза реакција: срцевите отчукувања и дишењето се забрзуваат, мускулите се напрегаат, а вниманието се насочува кон она што телото го проценува како приоритет. Овој механизам е корисен кога постои вистинска потреба за брза реакција. Проблем може да настане кога чувството на итност станува вообичаено и тогаш кога за него нема реална потреба.

Кога брзањето станува автоматизам
Ако постојано одите брзо, забрзувате додека се туширате, јадете или ги миете забите, дури и кога имате доволно време, можно е дека сте развиле навика на постојано забрзување. Обидете се да ги забележите моментите кога брзате без конкретна причина. Дали навистина мора да стигнете некаде? Дали имате рок што истекува? Или само имате чувство дека сè треба да биде завршено што побрзо? Самото препознавање на тој образец може да биде првиот чекор кон негово менување.
Ако не доцните никаде, обидете се да одите побавно
Следниот пат кога имате доволно време да стигнете до дестинацијата, обидете се свесно да го забавите чекорот. Не мора да одите неприродно бавно. Доволно е да не се обидувате да бидете неколку чекори пред сопствениот распоред. Обрнете внимание на дишењето, држењето на телото и околината. Ваквите мали промени можат да ви помогнат да забележите колку често всушност создавате чувство на итност кое не постои.
Туширањето не мора да биде уште една трка со времето
Ако се туширате како да ве чека следната обврска, иако имате доволно време, обидете се да не размислувате веднаш за она што следи. Не мора секоја слободна минута да ја искористите за следната задача. Понекогаш е доволно една секојдневна активност да ја направите без паралелно планирање. Истото важи за миење заби, подготовка за работа или појадок. Не мора секоја рутина да биде оптимизирана.
Не мора да го пополните секој слободен момент
Ако имате неколку слободни минути, не мора автоматски да ги пополните со пораки, мејлови, социјални мрежи или планирање на обврски. Можете само да седите, да погледнете низ прозорецот или да направите кратка пауза. Ако ви е непријатно кога ништо не правите, токму тој осет може да биде корисен сигнал дека можеби сте се навикнале на постојана активација.
Направете разлика меѓу итно и важно!
Не е сè што е важно истовремено и итно. Кога имате чувство дека мора сè веднаш, обидете се да се запрашате: Дали ова навистина мора сега? Некои работи можат да почекаат неколку минути, неколку часа или до утре. Разделувањето на вистинската итност од внатрешното чувство дека постојано мора да бидете брзи може да помогне секојдневниот темпо да стане поднослив.
Обрнете внимание на сигналите на телото
Начинот на кој се однесувате често го следи и она што се случува во телото. Ако сте постојано во брзање, можеби забележувате дека рамената ви се подигнати, вилицата стегната или дека дишете поплитко и побрзо. Обидете се неколку пати во текот на денот да застанете и да проверите како се чувствувате. Дали мускулите ви се напнати? Дали несвесно го задржувате здивот? Дали седите на работ на столот како да мора секој момент да станете? Ваква кратка проверка може да ви помогне да ги препознаете моментите кога сте понервозни отколку што ситуацијата бара.
Јасни знаци за аларм
Обрнете посебно внимание ако имате постојана потреба да брзате, дури и кога за тоа нема вистинска причина. Тешко ви е да седите мирно или да се опуштите, а телото често е во напнатост. Тоа можете да го забележите преку стегање на вилицата, подигнати рамена или немир.
Во стресни ситуации може да се појави забрзано дишење, чукање на срцето, потење или треперење. Пред спиење ви е тешко да се исклучите. Мислите често одат на следната обврска, наместо да останете фокусирани на она што моментално го правите. Раздразливост кога немате што да правите и нелагодност штом се обидете да забавите, исто така, може да бидат знак дека сте се навикнале на постојана активација. Обрнете внимание и на тоа дали напнатоста почнува да влијае на вашиот сон, работа, односи или одмор.
Овие знаци сами по себе не значат дека имате одреден здравствен проблем. Сепак, ако се интензивни, траат подолго време или ви го отежнуваат секојдневното функционирање, разговор со лекар или експерт за ментално здравје може да биде корисен.
Брзината не е исто што и продуктивност
Постојаното забрзување често создава впечаток дека сте поефикасни, но побрзо не значи и подобро. Кога се обидувате да направите сè што побрзо, можете да бидете помалку присутни во она што моментално го правите, да правите повеќе грешки или да имате чувство дека никогаш навистина не сте завршиле со обврските. Продуктивноста не значи дека секој момент мора да биде искористен. Понекогаш токму паузата е она што ви овозможува подоцна да функционирате подобро.


Извор: Lepota i Zdravlje