Дали летувањата ја изгубија душата? Како Инстаграм и резервациите ја убија спонтаноста

Н некогаш летото имаше мирис на спонтаност. Доволно беше да се каже „ајде утре на море“ и целата работа некако самиот се среди. Денес истата реченица звучи како почеток на логистичка операција, со буџет во Excel табела, споредување на цени, анализа на рецензии и благиот осет за егзистенцијална криза помеѓу два клика на „резервирај сега“.

Се чувствува некаква чудна носталгија за времето кога летувањата беа непланирани авантури, а не проекти со рок. Кога се патуваше со идејата „ќе видиме во текот на патот“, а не со Google карта, резервација на паркинг и листи „мора да се видат“ локации кои, секако, веќе ги посетиле сите останати.

Некогаш по пат, летото ја изгуби својата опуштена, безгрижна енергија. Стана организирано, филтрирано и оптимизирано за социјалните мрежи. Дури и сонцето, се чини, мора да помине низ некој филтер за да биде „Instagram готово“.

Планирање на одмор денес започнува во јануари, додека сеуште е на ум прашањето за новогодишните резолуции. До февруари веќе постојат резервации, во март доаѓа информација дека „скриената плажа“ стана вирулентна, во април цените качуваат како кафе со инфлација, а до јуни започнува стресот дали сместувањето има доволно „естетски прифатливи агли“.

А потоа доаѓа јули – месецот во кој веќе сe се умориле пред самото патување.

Некогаш летуванијата се живееле. Денес се документираат. Наместо песок во сандалите, остануваат галерии во телефонот. Наместо спонтани посети на непознати плажи, постојат листи на „топ 10 скриени сокровишта“ кои веќе не се скриени, но звучат подобро во насловот.

И додека сите се селат на истите „тајни места“, настанува парадоксот на современиот туризам: колку повеќе е откриена локацијата, толку станува повеќе посакувана. И што е поголема гужвата, тоа е поголемо чувство дека нешто важно не смее да се пропушти.

Во тоа ново темпо, летото повеќе не наликува на одмор, туку на внимателно режиран перформанс. Секоја кафе има свој кадар, секое заоѓање на сонце своја позиција за фотографирање, а секоја плажа своја однапред проверена „вибрација“ оценка.

Сепак, некаде под оваа дигитална кореографија, летото и понатаму се обидува да остане старото – малку неуредно, бавно и непредвидливо. Во моментот кога телефонот ќе се остави на страна, кога плановите ќе престанат да постојат макар и за неколку часа, се враќа онаа стара верзија на лето која немаше потреба да биде совршена.

Можеби проблемот всушност не се наоѓа во летувањето, туку во очекувањето дека тоа мора да биде совршено. А совршенството, како што кажува практиката, ретко остава простор за вистинско уживање.

И така, помеѓу резервации, апликации и бесконечни „мора да се види“ листи, летото и понатаму постои. Само повеќе не викa. Чека момент кога најпосле некој ќе престане да го документира и ќе почне да го живее.