Зошто пушењето повторно е „кул“ на ТикТок и Инстаграм?

Постои една чудна културна петла што упорно се враќа: она што некогаш беше предупредување, денес повторно станува посакувано – барем на екраните.

Пушењето со децении беше симбол на лоша навика, здравствен ризик и нешто од што се “бега”. А потоа, речиси неприметно, се врати, но не преку реалноста, туку преку естетиката. И тоа е клучот на проблемот.

ЦИГАРЕТА КАКО “НАСТРОЈБА”, НЕ НАВИКА

Во поп културата, цигарата одамна не е само никотинска зависност. Таа стана визуелен реквизит: чад во полутемница, градски светла, меланхоличен поглед, совршено неуредна коса и чувство дека нешто “се случува под површината”.

Од ликови како Кери Бредшо во Sex and the City, каде цигарата е дел од нејзините емотивни подеми и падови, до современите едити на TikTok со греин филтри и инди музика – пораката е иста: пушењето изгледа “филмски”.

И тука настанува првиот парадокс. Бидејќи она што некогаш беше предупредување, денес се почесто се доживува како стил.

НОСТАЛГИЈА ЗА 90-ТИТЕ И “НЕСОВРШЕНА КУЛ”

Враќањето на пушачката естетика е тесно поврзано со опсесијата на генерацијата З со естетиката на 90-тите и раните 2000-ти. Минимализам, студени тонови, модни едиторијали со “сива” енергија и ликови што изгледаат како да не им е важно – сето тоа создава простор во кој цигарата станува симбол на дистанција и невнимание.

Примери како Каролина Бесет-Кенеди и нејзиниот минимален, речиси недостижен стил дополнително ја потхрануваат таа носталгија. Во тие реинтерпретации, цигарата повеќе не е навика – таа станува додаток на облеката, како очила за сонце или чанта.

КОГА ЧАДОТ СТАНУВА ЕСТЕТИКА

Проблемот настанува кога реалноста целосно се брише од кадарот. На Instagram и TikTok, пушењето често се појавува во совршено стилизирани сцени: заматени светла, ноќни градови, after-party атмосфера, уметнички кадар. Познати личности како Беле Хадид, Дуа Липа или Кејт Мос често се појавуваат во такви естетски моменти, што дополнително го засилува впечатокот дека цигарата е дел од “кул идентитетот”.

Но она што камерата не го прикажува е она што не се вклопува во естетиката: зависност, здравствени ризици и долгорочни последици.

КАДЕ НЕДОСТАСУВА РЕАЛНОСТА

Во таа визуелна романтизација, цигарата го губи своето медицинско и општествено значење. Станува симбол на “слобода”, “контрола на емоциите” или дури и “автентичност”.

Во сериите како Peaky Blinders или Mad Men, пушењето е дел од моќта, стилот и карактерот. Во Еуфорија, често означува хаос и емоционална нестабилност. Но во сите тие случаи, чадот изгледа поубаво одошто навистина е. И тука е суштината на проблемот: естетиката презема контрола над значењето.

ЗАГРИЖЕНОСТ НА СТРУЧЊАЦИТЕ

Здравствените стручњаци предупредуваат дека ваквата визуелна нормализација може да влијае на помладите генерации. Кога пушењето се прикажува преку гламур, модна естетика и “кинематографски” моменти, ризикот постепено се брише од перцепцијата.

А реалноста е непроменета: пушењето и натаму носи сериозни последици за здравјето – од кардиоваскуларни болести до оштетување на белите дробови и забрзано стареење на организмот.

НАЈОПАСНАТА ИЛУЗИЈА

Можеби најпроблематичниот дел од “smoking aesthetic” трендот не е тоа што постои, туку што делува безопасно. Бидејќи цигарата во тој контекст повеќе не е цигара. Таа е кадар. Светло. Став. Емоција.

И тука поп културата станува моќна и опасна во исто време. Бидејќи знае дека и најштетните работи може да ги претвори во нешто што изгледа убаво на екранот.

И додека визуелно сето изгледа како сцена од филм, реалноста останува иста: чадот што изгледа естетски и натаму е чад што остава последици.