“`html
Во последно време сè повеќе се зборува за витаминот Д, и тоа со добра причина.
Овој витамин не е важен само за силни коски – влијае и на имунитетот, мускулите, расположението и општото функционирање на организмот. Сепак, истражувањата покажуваат дека жените многу почесто имаат негов недостаток отколку мажите. Причината не е случајност, туку комбинација на хормони, животни фази и специфични потреби на женскиот организам.
ЗОШТО ЖЕНИТЕ ЧЕСТО ИМААТ НЕДОСТАТОК ОД ВИТАМИН Д?
Женското тело поминува низ бројни хормонални промени во текот на животот, а токму тие влијаат на нивото на витаминот Д. Естрогенот, еден од најважните женски хормони, му помага на организмот да го претвори витаминот Д во неговиот активен облик, кој телото може да го искористи. Кога нивото на естроген опаѓа – особено во менопаузата – овој процес станува помалку ефикасен.
Резултат? Помалку активен витамин Д, послаба апсорпција на калциум и поголем ризик од губење на коскената маса. Звучи како домино ефект, затоа што тоа всушност и е.
Ниту бременоста и периодот на доење не се исклучок. Тогаш организмот на идната или новопечената мајка работи „прекувремено“, па потребите за витаминот Д и калциум се значително поголеми за да се поддржи здравјето на мајката и правилниот развој на бебето.
Уште една причина се крие во структурата на женското тело. Витаминот Д е витамин растворлив во масти, а жените природно имаат поголем процент на масно ткиво отколку мажите. Тоа значи дека поголема количина на витаминот Д може да се „зароби“ во масните наслаги, па во крвотокот останува помалку отколку што на организмот би му требало.
КАКВИ ПОСЛЕДИЦИ МОЖЕ ДА ОСТАВИ НЕГОВИОТ НЕДОСТАТОК?
Најпознатата последица секако е слабеење на коските. Без доволно витамин Д телото не може ефикасно да го апсорбира калциумот, па со тек на време се зголемува ризикот од остеопенија и остеопороза.
Меѓутоа, тука приказната не завршува. Ниското ниво на витаминот Д може да биде поврзано и со:
- почеста чувствителност на замор и недостаток на енергија,
- слабост на мускулите,
- поспоро обновување на организмот,
- почести инфекции,
- промени во расположението кај одредени лица.
Се разбира, овие симптоми не се специфични само за недостатокот на витаминот Д, поради што единствениот сигурен начин на проверка е лабораториска анализа на крвта.
КАКО ДА СЕ ЗГОЛЕМИ НИВОТО НА ВИТАМИН Д?
Добрата вест е дека организмот најголем дел од витаминот Д може сам да го произведе кога кожата е изложена на сончевите зраци. Затоа е секојдневниот престој на отворено еден од наједноставните начини да се одржува неговата оптимална концентрација.
Исхраната исто така може да помогне, иако намирници кои природно содржат големи количини од овој витамин нема многу. Затоа во менито би требало почесто да се вклучуваат:
- масна риба како лосос, скуша и сардина,
- жолчка од јајце,
- црн дроб,
- млеко, јогурт и други производи збогатени со витамин Д.
Кога исхраната и сонцето не се доволни, лекар може да препорача суплементација. Бидејќи витаминот Д е растворлив во масти, најдобро се апсорбира кога се зема со оброк кој содржи здрави масти, како што се маслиново масло, авокадо или јаткасти плодови.
За повеќето лица од 1 до 70 години препорачаниот дневен внес изнесува околу 600 интернационални единици (IU), додека по 70-годишна возраст препораката се зголемува на 800 IU дневно. Сепак, кај лица со потврден недостаток или одредени здравствени состојби, лекарот може да препорача различна доза.
На крајот, витаминот Д не без причина го добил прекарот „витамин на сонцето“. Иако делува како мал дел од секојдневната рутина, неговото значење за здравјето е огромно. Доволно сончева светлина, разновидна исхрана и, ако е потребно, соодветен суплемент, можат да направат голема разлика. Зашто кога коските се силни, организмот има подобра поддршка за сите предизвици што го носи секојдневието – од брзото темпо на работа до омилениот тренинг или викендите поминати во природа.
“`