Ги знаете оние денови кога најдобриот план е воопшто да немаме план? Телефонот е ставен на тивко, омилената серија се менува со кратко прелистување на социјалните мрежи, а самата помисла да станеме од кревет делува непотребно. Интернетот ваквите моменти ги претвори во тренд наречен bed rotting – буквално, скапување во кревет. Иако називот звучи малку драматично, зад него стои сѐ попопуларната идеја да си дозволиме ден без продуктивност, обврски и притисок постојано нешто да правиме.
На прв поглед, bed rotting изгледа како одговор на забрзаното секојдневие, културата на претерана продуктивност и чувството дека дури и слободното време мора да го искористиме на најдобар можен начин. Сепак, постои разлика меѓу тоа да ни е потребен одмор и тоа да се повлекуваме од секојдневниот живот затоа што ни станува премногу тежок. Токму на таа граница овој тренд станува интересен од аспект на менталното здравје.

Што е bed rotting?
Bed rotting означува поминување подолго време во кревет додека сме будни, најчесто со телефон, филмови, серии, грицки или едноставно без никаква активност. За разлика од спиењето, кое е неопходно за закрепнување на организмот, овде станува збор за свесно останување во кревет и одложување на вообичаените дневни активности.
Трендот особено се прошири на социјалните мрежи, каде што често се претставува како облик на грижа за себе. Наместо викендот да биде исполнет со тренинг, дружење, средување на домот и други точки од листата со обврски, идејата е да си дозволиме да не правиме ништо.
Во тоа не мора нужно да има ништо лошо. Понекогаш навистина ни е потребен ден без планови, особено по напорна работна недела, период на засилен стрес или емоционално тешки ситуации. Проблемот настанува кога одморот престанува да биде избор што ни годи и станува начин да избегаме од сѐ со што не знаеме како да се справиме.
Кога bed rotting навистина е одмор?
Не е секој ден поминат во кревет знак на мрзеливост, недостиг на мотивација или проблем со менталното здравје. Потребата за повлекување и мир е сосема разбирлива, особено во општество кое често ја изедначува вредноста на човекот со неговата продуктивност.
Ако со денови сте биле под притисок, сте имале премногу обврски или едноставно чувствувате физички замор, неколку часа поминати со омилената серија може да бидат пријатен начин да забавите. Не мора секој слободен миг да го претворите во можност за личен развој, вежбање или довршување на сѐ што сте одложувале.
Сепак, важно е да обрнете внимание како се чувствувате по таков одмор. Ако сте поопуштени, имате повеќе енергија и полесно им се враќате на секојдневните обврски, веројатно сте си дале простор што навистина ви бил потребен. Одморот не мора да биде корисен во класична смисла на зборот за да има вредност.
Кога одморот станува избегнување?
Границата меѓу одмор и избегнување не е секогаш јасна. Понекогаш остануваме во кревет затоа што сме уморни, а понекогаш затоа што самата помисла на работа, пораки на кои треба да одговориме, домашни обврски или средби со други луѓе ни создава непријатност.
Ако забележите дека сѐ почесто го одложувате станувањето, дека ви е тешко да започнете дури и едноставни задачи или дека креветот станува место каде што се повлекувате секојпат кога ќе почувствувате стрес, вреди да застанете и да размислите што всушност се случува.
Проблемот не е нужно во самото лежење, туку во причината поради која го правиме тоа. Долготрајното избегнување на непријатни ситуации може краткорочно да донесе олеснување, но истовремено може да го отежне враќањето на обврските и да го засили чувството на преоптовареност. Така се создава круг во кој ни станува сѐ потешко да почнеме, па обврските делуваат уште позахтевно.
Повремената потреба за повлекување не значи дека имате проблем. Сепак, ако покрај тоа забележувате долготрајна тага, губење интерес за активности што порано ви причинуваа задоволство, изразен замор, промени во спиењето или апетитот и тешкотии во секојдневното функционирање, разговор со стручно лице за ментално здравје може да биде корисен.
Зошто ни е толку тешко едноставно да се одмориме?
Една од причините поради кои bed rotting стана популарен е тоа што многу луѓе слободното време го доживуваат како уште една обврска. Дури и кога не работиме, често имаме чувство дека би можеле да бидеме попродуктивни: да завршиме нешто низ дома, да прочитаме книга, да излеземе на прошетка или да направиме нешто за себе. Во таква средина, останувањето во кревет може да делува како мал чин на отпор. Не мораме да бидеме достапни, ефикасни, расположени за дружење или подготвени секој ден да го искористиме до максимум.
Сепак, ни одморот не мора да стане уште еден тренд чии правила треба да ги следиме. Ако не ви одговара да поминете цел ден во кревет, нема потреба да го правите тоа само затоа што таквата содржина е популарна на социјалните мрежи. Некому повеќе ќе му одговара прошетка без цел, некому готвење, читање или разговор со блиска личност. Одморот не е универзален и не мора кај сите да изгледа исто.
Како да се одмориме без чувство на вина?
Ако ви е потребен предах, обидете се да не го претворите во уште една задача што мора совршено да ја извршите. Нема потреба однапред да си го оправдувате секој час одмор, ниту да си ветувате дека утре ќе надоместите сѐ што денес не сте направиле.
Може да помогнат неколку едноставни навики:
Дајте му рамка на одморот, но не и строги правила. Можете да одлучите утрото да го поминете без планови, а потоа да видите како се чувствувате.
Обрнете внимание на основните потреби. Направете пауза за да испиете вода, да изедете оброк, да ја проветрите собата или да се истуширате.
Разликувајте замор од преоптовареност. Запрашајте се дали ви треба сон и мир или се обидувате да избегнете нешто што ве оптоварува.
Не потпирајте се само на скролање. Социјалните мрежи можат да бидат забавни, но не мора нужно да ни помогнат да се чувствуваме поодморено. Ако забележите дека содржината дополнително ве вознемирува или исцрпува, направете пауза.
Вратете им се на обврските со мали чекори. Ако ви е тешко да станете и да го започнете денот, не мора веднаш да ги решите сите проблеми. Доволно е да почнете со една едноставна задача.
Најважно е да си дозволите да одморите, но и да препознаете кога ви е потребен поинаков вид поддршка.


Извор: Lepota i Zdravlje