Во светот на нега на кожата, каде што сè повеќе се зборува за регенерација, здравје на кожната бариера и долгорочно зачувување на квалитетот на кожата, нова генерација на состојки привлекува внимание – фитоегзосоми, или растителни егзосоми. Овие микроскопски структури се предмет на сè поголем научен интерес, а козметичките брендови веќе ги вклучуваат во серуми и третмани кои ветуваат хидрирана, еластична и блескава кожа.
Сепак, зад интересното име се крие посложена приказна од уште еден вирален skincare состојка. Што всушност се растителните егзосоми, како би можеле да влијаат на кожата и дали нивната ефикасност е доволно истражена?
Што се фитоегзосоми и како делуваат?
Егзосоми се мали екстрацелуларни везикули кои клетките ги ослободуваат и кои учествуваат во меѓуклеточната комуникација. Можат да пренесуваат различни биолошки активни молекули, вклучувајќи протеини, липиди и РНК, поради што станале интересни за истражувачите во областа на регенеративната медицина и дерматологијата. Кога станува збор за фитоегзосоми, или растителни егзосоми, интересот е насочен кон слични структури добиени од растителни извори. Во научната литература често се користи и поширокиот термин plant-derived extracellular vesicles (PDEVs), бидејќи не секоја везикула од растително потекло автоматски е потврден егзосом.
Нивниот потенцијал лежи во содржината на биоактивни молекули и можноста да влијаат на процесите поврзани со оксидативен стрес, воспаление и обновување на ткивото. Во козметиката, затоа, се истражуваат како состојки кои би можеле да ги дополнат формулациите наменети за зачувување на кожната бариера, хидратација и ублажување на видливите знаци на стареење.
Можат ли растителните егзосоми да ја регенерираат кожата?
Досегашните истражувања даваат интересни навестувања. Во експерименталните модели, растителните екстрацелуларни везикули се поврзани со активноста на клетките на кожата, процесите на заздравување, синтезата на колаген и намалувањето на одредени показатели на оксидативен стрес и воспаление. Се истражуваат и нивните можни улоги во заштитата на кожата и изедначувањето на тенот.
Една студија од 2025 година испитувала формулација со два проценти везикули добиени од јаболко. Во рамките на истражувањето се проценувале безбедноста на препаратот и одредени показатели на изгледот на кожата, вклучувајќи црвенило и параметри на брчки. Резултатите биле охрабрувачки, но таквите наоди не значат дека сите производи со растителни егзосоми имаат ист ефект ниту дека нивната супериорност во однос на етаблирани состојки е докажана. Токму тоа е најважната разлика меѓу научниот потенцијал и козметичките ветувања. Прегледот на клинички истражувања за локално применети егзосоми, објавен во 2026 година, укажал на ограничен број студии на луѓе и големи разлики меѓу производите, изворите на везикули и начинот на примена.
Како да се препознае производ со растителни егзосоми?
Називи како фитоегзосоми, растителни егзосоми и везикули слични на егзосоми можат да се појават на пакувањето или во описот на производот, но не се доволни за да го потврдат составот и квалитетот на формулацијата. Некои брендови користат термини поврзани со егзосомите и за состојки чиј идентитет, концентрација или начин на добивање не се детално објаснети. Затоа е важно да се провери кој растителен извор е користен, дали производителот дава информации за технологијата на добивање и стабилноста на состојката и дали постојат податоци кои ги поддржуваат конкретните тврдења за ефикасноста.
Извор: Lepota i Zdravlje
Учество во игри на среќа е дозволено за лица со 18+ години. Играј одговорно!