Пишува: Виктор Трифуновски

Ова особено важи денес, во услови на рецесија, кога се потешко се наоѓаат сигурни места и сигурни начини за инвестирање. Одговорот повторно гласи: на Соединетите Американски Држави, односно на државата од каде и почна денешнава криза достигнувајки планетарни размери.

Поточно, американските државни обврзници денес, во услови на зголемена недоверба од страна на финансиските институции, повторно се сметаат за најсигурна инвестиција. САД, како една од најразвиените пазарни економии, која се задолжуваше по вонредно поволни услови во последниве неколку децении, со цел да ги задоволи своите потрошувачки апетити, денес очигледно се задолжува со цел да ја спаси сопствената економија.

Паралелно со овој процес, нејзините кредитори - купувачите на американските државни обврзници, веќе традиционално го имаат САД како најсигурен плаќач на нивните побарувања.

Многубројните инвестициони банки, приватни пензиски фондови, осигурителни компании и други финансиски институции, буквално зависат од редовната отплата на сопствените побарувања спрема владата на САД. Милиони пензии ширум светот, исплати на животни и неживотни осигурувања, исплати на дивиденди и камати на огромен број клиенти, зависат од редовната отплата на долгот кој САД го имаат спрема разно-разните финансиски институции.

Сите овие имаат интерес доларот да остане светска валута, што постабилна, а САД се разбира, што поредовна во сервисирањето на своите побарувања како и во минатото.

Безрезервното верување се огледа и во тоа што американските државни обврзници се откупувани со каматна стапка од само 1%. Наспроти ова, некои европски држави за своите државни обврзници исплатуваат и до 13% годишна камата, Македонија своите евро-обврзници ги продава со камата од скоро 10%...и повторно инвеститорите почесто купуваат американски одошто евро-обврзници.

Зошто евро-обврзниците, дури и оние од Западна Европа, се толку неатрактивни, кога зад нив стои поцврста валута од доларот...?

Богатите земји од Западна Европа го игнорираат фактот дека ефектите од економската криза се различни во Источна Европа, па спрема своите партнери од исток се однесуваат како во процесот на проширување. Критериумите за членство во еврозоната остануваат исти како и во времето кога Источна Европа економски растеше со забрзано темпо. Таквите критериуми воопшто не се променети во новонастанатата кризна ситуација. Со континуираното подигнување на цената на еврото, без вистинска стратегија за прифаќање на нестабилните валути од остатокот на европскиот континент, како и со се почестото губење на довербата во заедничката валута, фактички се поткопуваат темелите на европската монетарна унија. Европската Унија, и покрај моменталниот курс на еврото, сепак на монетарен план делува како „раштиман оркестар“.

Тоа инвеститорите јасно го приметуваат, па за инвестирање на своите средства купуваат долари. На тој начин, дури и најголемите заговорници за субституција на доларот како светска валута, во пракса својата доверба ја препуштаат на доларските, а не на евро-обврзниците.